donderdag 29 mei 2025

De vurigste aanhangers zitten bij Christenen voor Israël. ‘Dit is een geestelijke strijd’

 





Demonstranten houden bebloede babypoppen in de lucht bij de uitgang van de Jeruzalemdag van de organisatie ‘Christenen voor Israel’.
Demonstranten houden bebloede babypoppen in de lucht bij de uitgang van de Jeruzalemdag van de organisatie ‘Christenen voor Israel’.Herman Engbers

De vurigste aanhangers zitten bij Christenen voor Israël. ‘Dit is een geestelijke strijd’

Tijdens de Jeruzalemdag in Barneveld vieren christenen hun liefde voor Israël. Bezoekers krijgen een grimmige ontvangst van demonstranten, die aandacht vragen voor het leed in Gaza. Lokale jongeren komen bij hen weer met racistische leuzen verhaal halen.
 en                       
Ze moeten tussen de demonstranten door, de 650 bezoekers op het Barneveldse industrieterrein waar Christenen voor Israël maandagavond de Jeruzalemdag viert, een ode aan Israël. ‘Christenen voor Genocide!’, roepen de tegenstanders, zo’n honderd activisten van Ummah voor Gaza, die wapperen met Palestijnse vlaggen.
Op de grond ligt een met rode verf besmeurde Israëlische vlag, waar bezoekers overheen moeten lopen. De politie weet de demonstranten niet in hun vak te houden. ‘Kindermoordenaars!’ roept een demonstrant.
Ze hadden bij Christenen voor Israël nog zó gehoopt dat hun bijeenkomst eindelijk eens niet zou worden verstoord. Dat gebeurde al zes keer, zegt directeur Frank van Oordt. Nu zijn het er zeven, ook al was de precieze locatie geheim.
Zangeres Bat Ella tijdens de Jeruzalemdag van Christenen voor Israël in Barneveld.Herman Engbers
Van Oordt houdt het publiek binnen voor dat zij nu kunnen ervaren ‘wat Israël iedere dag meemaakt’. Even later bidt hij of de Heer de ‘mensen buiten die in hun dwaasheid niet weten wat ze roepen’, op andere gedachten wil brengen.

Gevecht tussen Goed en Kwaad

Bijna elke avond is er ergens in het land wel een lezing of samenkomst van Christenen voor Israël (CvI), een stichting die Israël en Joden door dik en dun steunt. Op hun Jeruzalemdag wordt in de christelijke evenementenhal, net als in Israël, de verovering van Oost-Jeruzalem in 1967 gevierd.
De Verenigde Naties en Nederland erkennen die annexatie niet, maar daar heeft niemand het over in Barneveld.
Ook Geertje Verwoerd (57) uit Gouda viert de inname van Jeruzalem. “Het is een deel van de vervulling van de Bijbelse profetie. Jeruzalem zal de onverdeelde hoofdstad blijven”, weet Verwoerd, “Want dan kan de Messias terugkomen.” Die Messias is volgens christenen Jezus.
Daarover woedt ondertussen wel een kosmisch gevecht tussen ‘Goed en Kwaad’, een ‘geestelijke strijd’, want de kwade kracht wil verijdelen dat de Messias komt. “Daarom keren zo veel volkeren zich tegen Israël. Dat zijn de feiten”, zegt Verwoerd.
Eenzelfde geluid klinkt deze avond ook van het podium. “Laten wij wachters zijn op de muren van Jeruzalem”, zegt baptistenpredikant Oscar Lohuis. “Het bestaat niet om te geloven in Jezus zonder Israël.”
De demonstranten buiten zetten Gods zoon heel anders in. ‘Jezus houdt niet van kinderleed’, staat op een bord. En: ‘CvI bloed aan je handen.’
Herman Engbers
Binnen is van die demonstratie eerst weinig te merken. Over het leed van de Palestijnen, waarvoor de mensen buiten aandacht vragen, rept bijna niemand. Er wordt geklapt, gedanst en uitbundig gezongen. De Israëlische zangeres Bat Ella krijgt met de songfestivalhit Hallelujah het publiek mee. Het is duidelijk: Israël, douze points.

Dol op Joden

‘Protestanten zijn dol op Joden’, schrijft de cultuurhistoricus David Wertheim, in Waar het over gaat als het over Joden gaat (2022). Ze ‘lijken wel verliefd’. Wertheim voelt dat hij als Jood ‘overdreven positief’ wordt bejegend, als een halve heilige. Het is een eenzijdige liefde, Joden interesseert Jezus ‘geen biet’.
Nadat christenen eeuwen met de rug naar het jodendom stonden, maakten ze na de Tweede Wereldoorlog een ‘draai van anti-judaïsme naar intense betrokkenheid met Joden’. Wertheim noemt het ‘een van de opvallendste naoorlogse ontwikkelingen in de kerk’.
De vurigste supporters van Israël zitten bij Christenen voor Israël. De Nijkerkse stichting is de grootste speler op het christelijke erf. Haar maandblad Israël Aktueel heeft volgens het jaarverslag een oplage van 59.000. Giften: ruim 13 miljoen euro, opgebracht door orthodoxe protestanten. De achterban is voor de helft afkomstig uit de rechterflank van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN), de andere helft zijn evangelische en reformatorische gelovigen.

Veroordeling van nederzettingen

De top van de PKN stelde vorig jaar tot ontzetting van CvI-dominees vast dat de traditionele Israëlliefde de kerk blind had gemaakt: “We hebben te vaak weggekeken van het leed van de Palestijnen”. Ook wees de PKN joodse en christelijke claims op Palestijns gebied vierkant af (‘onverenigbaar’) en koos, net als de Nederlandse regering, voor de ‘internationale rechtsorde’ die de nederzettingen veroordeelt.
Nadat de PKN zich tegenover Christenen voor Israël opstelde, heeft de Goudse Verwoerd zich laten uitschrijven. “Daar wilde ik niet meer bijhoren”. In De Telegraaf beweerde directeur Van Oordt dat ‘gewone kerkleden’ dichter bij CvI staan dan de PKN-kerkleiding.
Christenen voor Israël gaat door met steun aan nederzettingen in het ‘hartland’, bezet gebied. Ook deze maand verscheen er weer een aanvraag van de Joodse kolonistenorganisatie CFOIC, om via CvI geld te storten. Volgens het jongste CvI-jaarverslag is de bijdrage aan deze club verhoogd.

Gruwelijke details

Voor Vincent van der Horst (42), pinkstergemeentelid te Landsmeer, is de kritiek op Israël vanwege Gaza en de illegale nederzettingen onbegrijpelijk. “God heeft het land aan de Joden gegeven”, stelt hij.
Aan de ketting om de hals van Van der Horst hangt een zilveren bedeltje van dat land. De contouren zijn duidelijk: van de rivier tot aan de zee. “Wat je nu ziet in Israël, dat allerlei volkeren ertegen zijn. Dat is een geestelijke strijd”, zegt hij.
Van der Horst toont zich onder de indruk van oud-legerwoordvoerder Alon Penzel (24). De Israëliër schreef een boek met ooggetuigenverslagen van de aanval door Hamas op 7 oktober 2023. Op het podium betoogt Penzel eerst dat ‘het Israëlische leger het meest humanitaire leger op aarde is’. Penzel pleit voor onverzettelijkheid, zegt dat de critici nooit mogen winnen. Daarna zorgt hij met gruwelijke details over de martelingen van Hamas voor een siddering door de zaal.
Van der Horst draagt een T-shirt van de Israëlische luchtmacht. “Heb je mijn tattoos al gezien?” Hij stroopt zijn mouw op. Zijn linkerarm is in Marvelstijl gevuld. In het Hebreeuws staat er ‘Jezus’, en de Gouden Poort van Jeruzalem waar de terugkeer van Jezus is gepland. Op het puntje van zijn elleboog staat een davidster.

Er vallen klappen

Na het programma van sprekers, muziek en een collecte – er wordt ruim 11.000 euro opgehaald – is er een afsluitende borrel met ‘Israëlische’ wijn. Marktkraampjes verkopen allerlei andere ‘producten gemaakt in het Beloofde Land’: granola, olijfolie, boeken. Het geheel verloopt binnen gemoedelijk, maar buiten is dat een ander verhaal.
Na afloop is er een marktje met onder meer Israëlische wijnen.Herman Engbers
Door het raam van het conferentiecentrum is te zien hoe agenten om een handjevol demonstranten staan. Die veelal gemaskerde jongens hebben hun protestmaterialen op een hoop gegooid: iets wat lijkt op een bebloede babypop in een wit laken, en een bord met de tekst ‘Gaza Holocaust’.
Net als bij de bijeenkomst van CvI in Katwijk twee weken geleden verschijnen er lokale tegendemonstranten. Sommige van hen rennen op de demonstranten af, de agenten trekken hun wapenstok, er vallen een paar klappen. Over en weer worden voorwerpen gegooid. Een gewonde demonstrant ligt roerloos op de grond, later wordt hij in een ambulance onderzocht.
Binnen verzamelt zich voor het raam een groepje bezoekers van de Jeruzalemdag, dat het tafereel gadeslaat. “De jongeren komen ons bevrijden, mooi”, zegt een van hen. Ze vinden de demonstranten intimiderend. Iemand anders spreekt lachend de hoop uit dat de politiehonden de demonstranten te grazen nemen.
“De media vinden dit maar mooi”, zegt een andere man. “Ja”, antwoordt zijn gesprekspartner. “De media zijn allemaal links. Behalve de Telegraaf, en het AD misschien.”
Bezoekers lopen langs een klein groepje demonstranten.Herman Engbers

Hopen op knokken

De tegendemonstratie groeit snel, tot zeker veertig man. Een van hen, een jongen op klompen die zijn naam niet wil zeggen, vertelt dat ‘honderden’ jongens via whatsappgroepen zijn opgetrommeld, uit Barneveld, Lunteren, Stroe, de hele omgeving. “Als ze hier zo’n demonstratie toestaan, dan lokken ze het uit dat wij komen.”
Omstanders hebben het over ‘boeren’ en ‘dat het lekker aanjongt’. Politieauto’s arriveren, de politiemacht is in enkele minuten verviervoudigd. Ze dreigen met twee honden. Een jongen duwt zijn neus bijna tegen die van een agent. “Als jullie het niet oplossen, doen wij het wel”, zegt hij. “Kutzwarte”, roept een jongen naar een demonstrant voor Gaza.
Drie meiden lopen richting de demonstranten. Ze hopen dat het knokken wordt, zeggen ze. Een jongen op werkschoenen roept: “Rot op naar je eigen land. Je moeder is een hoer!”
De zaal is inmiddels zo goed als leeg. Op straat haalt een agent na waarschuwing uit naar een lokale jongere. Het slachtoffer reageert verbijsterd. “Je slaat je eigen mensen, man!”

Israël steunen door modder en olijfolie te kopen

Het Israël Producten Centrum (IPC) is een winkel in het hoofdkantoor van Christenen voor Israël in Nijkerk. IPC ondersteunt de Israëlische economie, ook die in de bezette gebieden.
In 2023 kreeg het een boete voor het verkopen van wijn die uit Israël heette te komen, maar van kolonisten afkomstig was. Waarbij Christenen voor Israël benadrukte dat er ook Arabische inwoners hun brood mee verdienden.
Het assortiment omvat behalve wijn (‘Zion Imperial’) onder meer olijfolie, snuisterijen en modder uit de Dode Zee. De site van het IPC meldt uitnodigend ‘We zien u graag in onze winkel’, maar ‘de directie wil niet dat we pers of fotografen in het Israëlcentrum toelaten in deze tijden’, meldt woordvoerder Sara van Oordt.
Sinds de Hamas-terreur van 7 oktober 2023 is de omzet van het IPC met 10 procent gestegen, aldus directeur Frank van Oordt in het ND. Die toename komt niet alleen uit de Nijkerkse winkel maar ook via 180 ‘consulentes’ door het hele land. Een overzichtskaart leert dat deze vrijwilligers door heel Nederland (en enkele in België ) zitten, en vooral in de Biblebelt goed vertegenwoordigd zijn. Ze verkopen IPC-producten in eigen winkeltjes, bij Israëllezingen, op markten en in kerken.
Een telefonische rondgang leert dat de steun voor Israël, ook na beschuldigingen van genocide, fier overeind staat.
In Oost-Groningen is het aantal klanten niet toegenomen, “maar ze besteden wel meer”, zegt Alinda Zuidema uit Siddeburen. “Eens in het jaar sta ik hier op de braderie en ze kunnen bij ons wat bestellen.”
Ook haar Urker collega Judith de Boer zag na de aanslagen van Hamas de omzet stijgen, wél met extra klanten. “Dat Israël zo veel tegenwind te verduren krijgt, komt omdat iedereen zich tegen het Woord van God verzet,” zegt De Boer (‘ja, ik ben Bijbelgetrouw, hoop ik’). Dan, geëmotioneerd: ‘Ik lijd mee met het volk van Israël dat verguisd wordt en alleen komt te staan.’
In de media heeft ze gelezen dat sommige spullen uit Judea en Samaria komen, uit bezet gebied dus. “Daar krijg ik op Urk nooit kritiek op”, reageert De Boer. In Siddeburen is het niet anders. Alinda Zuidema: “Onze klanten zijn Israëlgezind. Die weten hoe de situatie daar is, dus die hebben er geen commentaar op.”

Experts: Nederland verplicht op te treden vanwege ernstig risico op genocide in Gaza





Experts: Nederland verplicht op te treden vanwege ernstig risico op genocide in Gaza



Twee Palestijnen rouwen om de dood van twee kinderen die zijn omgekomen bij een Israëlische aanval op Gaza.

Twee Palestijnen rouwen om de dood van twee kinderen die zijn omgekomen bij een Israëlische aanval op Gaza.REUTERS


 De Nederlandse regering is vanwege het ‘ernstige risico’ op genocide in Gaza verplicht op te treden om dit te voorkomen. Die verplichting is des te groter vanwege de goede banden met Israël. Dat zeiden twee volkenrechtdeskundigen woensdag tegen de Tweede Kamer.

is politiek verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
D
e volkenrechtdeskundigen, universitair hoofddocent Marieke de Hoon (VU) en professor Geert-Jan Knoops, bevestigden tegenover de commissie voor buitenlandse zaken van de Tweede Kamer dat het genocideverdrag een ‘inspanningsverplichting’ kent voor verdragsstaten om genocide te voorkomen. Deze verplichting op te treden, is des te groter naarmate de banden met de ‘vermeende daderstaat’ nauwer zijn, op politiek en economisch gebied.
Knoops noemde dat ‘een belangrijke afweging voor het debat in uw Kamer’ over de Nederlandse opstelling in het conflict. In de genocidezaak tegen Israël die werd aangespannen voor het Internationaal Gerechtshof door Zuid-Afrika, onderkende het hof in zijn voorlopige uitspraak van 26 januari 2024 dat sprake is van een ‘reëel risico op onherstelbare schade’, aldus Knoops. Hij voegde eraan toe dat het hof zich niet heeft uitgelaten over de vraag of er daadwerkelijk genocide heeft plaatsgevonden, en ook niet over de vraag of dat ‘aannemelijk’ is.

Preventieplicht Nederland

Dat laat onverlet dat verdragsstaten zoals Nederland een ‘preventieplicht’ hebben. ‘Zodra een staat weet of behoort te weten dat er een ernstig risico bestaat, moet hij handelen’, zei Knoops, verwijzend naar de uitspraak van het hof in de zaak Bosnië tegen Servië uit 2007. ‘Preventie begint bij voorzienbaarheid, niet bij bewijs achteraf.’
De vraag of Nederland voldoende invulling geeft aan zijn preventieplicht is niet alleen juridisch van belang, volgens Knoops, maar vraagt ook om een politieke en morele afweging. ‘In sommige gevallen kunnen diplomatieke verklaringen volstaan, zegt het hof. Maar bij structureel geweld kunnen zwaardere maatregelen nodig zijn. De beslissing is aan de politiek, niet aan juristen.’
De Hoon onderstreepte dat sprake is van een ‘juridisch bindende plicht’ en dat deze al bestaat sinds de voorlopige uitspraak van het Internationaal Gerechtshof op 26 januari vorig jaar. ‘Dat was een niet te negeren trigger voor Nederland en andere verdragslanden om in actie te komen.’

‘Israël veroordelen’

De inspanningsverplichting om ‘met alle beschikbare middelen’ genocide te voorkomen, kan verschillen per staat, zei De Hoon, maar vanwege de goede band met Israël legt het aan Nederland ‘omvangrijkere verplichtingen’ op dan aan andere landen. Zij meent dat Nederland vanwege het uitblijven van serieuze stappen ‘evident’ en ‘al geruime tijd’ tekortschiet in de naleving van het genocideverdrag.
De Hoon adviseert de Nederlandse regering om ‘Israël te veroordelen voor het hoogstwaarschijnlijk plegen van genocide’, het aankondigen van ‘maatregelen die effectief kunnen zijn’, het aansluiten bij de genocidezaak van Zuid-Afrika, het stoppen met de wapenexport naar Israël en de wapenimport uit Israel, en sancties en handelsbeperkingen.
Knoops en De Hoon leken het niet eens over de vraag of Israël op dit moment genocide pleegt. Daarbij speelt een meningsverschil tussen volkenrechtdeskundigen dat ook in het internationale debat doorklinkt: is genocide een ‘zwaar beladen term met een hoge bewijsdrempel voor de vernietigingsintentie’, waarbij de vaststelling van genocide alleen gedaan kan worden door bijvoorbeeld het Internationaal Gerechtshof of het Internationaal Strafhof? Knoops meent van wel en noemde het daarom ‘nauwkeuriger en zuiverder om te spreken over een ernstig risico op genocide’.

Definitie genocide

Of kan de intentie tot vernietiging worden afgeleid uit een samenspel van ‘handelingen en uitspraken’? Dat betoogde De Hoon, die zei dat de ‘situatie in Gaza voldoet aan bijna alle, zo niet alle factoren’ van de definitie van een genocide. ‘Denk daarbij’, zei ze, ‘aan de dehumaniserende speeches, de systematische aanpak, de aanvallen rechtstreeks op de burgerbevolking, op jong en op oud, en op ziekenhuizen, het blokkeren van humanitaire hulp, de straffeloosheid van daders en het vernietigen van bewijs.’
Het oogmerk van vernietiging kan daarnaast volgens De Hoon worden afgeleid uit ‘meerdere uitspraken van politici, uit het in het verleden gevoerde beleid van discriminatie en apartheid jegens de Palestijnen in Israel, en het gevoerde beleid tijdens de oorlog in Gaza’.
De Kamer had geen militair juristen uitgenodigd, maar wel de directeur van het Niod, professor Martijn Eickhoff, die als sociaal wetenschapper verduidelijkte dat zijn label voor wat er in Gaza gebeurt (‘genocidaal geweld’) een ‘heel belangrijk concept’ is, ‘omdat het helpt bepaalde vormen van massaal geweld die zich richten tegen specifieke groepen, als proces, en in onderlinge samenhang te benoemen en te duiden’. Hij hoopt daarmee ‘de maatschappelijke discussie verder te brengen en een wetenschappelijke lens aan te reiken aan de maatschappij’.

Amnesty

Hoewel verwijzingen naar rapporten van Amnesty en Human Rights Watch (HRW) ook woensdag passeerden als bevestigingen dat Israël genocide pleegt in Gaza, is er een volkenrechtelijk onderscheid tussen hun conclusies. Amnesty spreekt onomwonden van genocide, en hanteert daarbij de brede definitie van genocide die Nederland zelf ook gebruikte: niet inzake Gaza, maar wel in 2019 inzake de vermeende genocide tegen de Rohingya in Myanmar.
Human Rights Watch concludeerde in december dat, onder andere door het onthouden van water aan de Palestijnen, Israël zich schuldig maakt aan ‘daden van genocide’. De misdaad van genocide, aldus HRW, combineert ‘daden van genocide’ met genocidale intentie. Het Internationaal Gerechtshof heeft gezegd dat om die conclusie te trekken uit een patroon van gedragingen het de enige redelijkerwijs mogelijke conclusie moet zijn, aldus HRW. De organisatie meent op grond van zijn bevindingen dat ‘sprake kan zijn’ van genocide.
De Hoon waarschuwde woensdag voor ‘een te grote focus’ op de vraag of in Gaza sprake is van genocide. ‘Ook zonder dit label heeft de internationale gemeenschap de plicht oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid in Gaza te voorkomen.’ Gebruik van de term genocide, had Knoops al gezegd, ‘mag, ook gelet op het juridisch gewicht en de ernstige stigmatisering die daarmee voor een land en haar bevolking gepaard gaat, niet lichtvaardig zijn.’

woensdag 28 mei 2025

‘Aan welke kant staat de VVD van Dilan Yeşilgöz?’

 



‘Aan welke kant staat de VVD van Dilan Yeşilgöz?’



In de strijd tussen autocratie en democratie is het tijd dat de VVD kleur bekent, schrijft Frans Timmermans. ‘Aan welke kant staat de VVD van Dilan Yeşilgöz?’


Fotografie Sem van der Wal / ANP


Nederland en Europa zijn de afgelopen decennia niet zo onveilig geweest als nu. Wereldwijd zien we de opmars van autocratie ten koste van democratie, waarbij de vraag aan de orde komt of de laatste voldoende weerbaarheid kan opbrengen om niet weggevaagd te worden.

Op slechts enkele uren vliegen van hier woedt een gruwelijke oorlog, die vermoedelijk al meer dan een miljoen slachtoffers heeft veroorzaakt, omdat een autocraat zich het grondgebied wil toe-eigenen van een onafhankelijke natie. Zijn provocaties, de militaire bases die hij aan de grens bij Finland en de Baltische Staten uit de grond laat stampen en de grote hoeveelheden geld die hij in zijn oorlogseconomie pompt, onderstrepen wat we al wisten: Poetin heeft blijvend gekozen voor een confrontatie met Europa. Binnen enkele jaren zal hij in staat zijn een militaire aanval op de Europese  Unie uit te voeren.

In zijn tweede termijn als president van de Verenigde Staten is Trump op zijn beurt bezig met het slopen van tachtig jaar Amerikaans beleid, dat lange tijd was geworteld in de internationale rechtsorde zoals die na de Tweede Wereldoorlog tot stand is gekomen en werd gedragen door de telkens weer aangetoonde realiteit dat de veiligheid van Amerika onlosmakelijk verbonden is met die van vrije, democratische landen.

Die verandering is niet incidenteel, maar structureel, en al een aantal jaar geleden ingezet. De vooropgezette vernedering van president Zelensky tijdens zijn bezoek aan het Witte Huis. Het voortdurend tot dader verklaren van het slachtoffer van agressie. Het overnemen van Russische propaganda door de Amerikaanse regering. Het goedpraten van het inlijven van soevereine staten. Ze markeren een radicale breuk met alles waar de Pax Americana generaties lang voor stond.

Dit blijkt ook uit wat er binnenlands gebeurt, zoals aanvallen op de onafhankelijke rechtspraak, op de onafhankelijke media, op intellectuele vrijplaatsen, zoals universiteiten. De zuiveringen in de veiligheidsdiensten en het leger, de frontale aanval op diversiteit, gelijkwaardigheid en inclusie, de verbazingwekkende persoonlijkheidscultus rond Trump, zijn allemaal indicaties van het afglijden naar autocratie van het land dat anderhalve eeuw lang als bolwerk van democratie gold.

De Verenigde Staten zijn niet langer een betrouwbare bondgenoot in de strijd tegen autocratie

Voorlopig luidt de voor mij als langjarige transatlanticus diep pijnlijke conclusie dat de Verenigde Staten niet langer een betrouwbare bondgenoot is in de strijd tegen autocratie. Het tij kan nog worden gekeerd, maar de reparatie van de schade die nu wordt aangericht zal ook dan veel tijd kosten en het vertrouwen zal broos blijven.

In een rede voor de Duitse Bundestag ter gelegenheid van 80 jaar bevrijding sprak Bondspresident Frank-Walter Steinmeier zeer treffend van een ‘doppelten Epochenbruch’: Poetins veroveringsoorlog en de waardenbreuk die de Verenigde Staten onder Trump met zichzelf en met Europa aan het forceren zijn, vormen een dubbel afscheid van wat hij de lange twintigste eeuw noemt. Bij dat alles voegt zich de instabiliteit in het Midden-Oosten en het onverteerbare genocidale geweld dat in Gaza wordt gepleegd door de extreemrechtse Israëlische regering van Netanyahu.

Wat ons in de eerste plaats te doen staat is ervoor zorgen dat Oekraïne weerbaar blijft, zeker nu Poetin zelfs niet eens bereid is tot een staakt-het-vuren. Hoe sterker Oekraïne staat, hoe groter de kans wordt op een rechtvaardige vrede, waarbij Europese regeringsleiders er inmiddels van doordrongen zijn dat er in ieder geval nooit óver ons, zònder ons mag worden besloten. En hoe rechtvaardiger de vrede, hoe kleiner de Russische dreiging voor heel Europa.

Tegelijkertijd zullen we ook zelf in onze krijgsmacht moeten investeren, in veel grotere mate dan voorheen, vanuit de gedachte dat wie vrede wil toch echt sterk genoeg moet zijn om oorlog af te kunnen wenden. Samen met onze Europese partners zullen we onze krijgsmacht moeten versterken, vergroten en moderniseren. Hoe meer we in Europa onze krachten bundelen, en hoe minder afhankelijk we zijn van de Amerikanen, hoe sterker we staan tegenover Poetin.

Als we onze veiligheid serieus nemen is het nodig om het gesprek te voeren over de investeringen die nodig zijn, daar begint de discussie. GroenLinks-PvdA heeft de afgelopen jaren altijd voor de verhoging van de defensiebegroting gestemd en dat zullen we blijven doen als onze krijgsmacht dat nodig heeft. Maar serieus werken aan onze veiligheid vergt een visie die veel verder gaat dan alleen de defensiebegroting.

De vraag is daarbij: hoe gaan we de hogere defensie-uitgaven betalen? Tot nu toe beperkt het gesprek zich vooral tot welk percentage van het bruto nationaal product daarvoor nodig is, de zogenaamde NAVO-norm. Laten we niet vergeten dat, terwijl we moeten doen wat nodig is om onze veiligheid te garanderen, we niet moeten afbreken wat we juist willen verdedigen. Het zou kortzichtig zijn om investeringen in onze krijgsmacht te combineren met bezuinigingen op onze verzorgingsstaat, die nu al in een verwaarloosde staat verkeert.

We moeten open en eerlijk zijn over de noodzaak van meer geld voor onze krijgsmacht, maar nog verder bezuinigen op onze verzorgingsstaat, zoals rechtse partijen willen, ondermijnt onze weerbaarheid. Het is veel beter om een beroep te doen op onze financiële buffers, door geld te lenen en een solidariteitsbijdrage te vragen van de grootste vermogens en grote bedrijven. Want waar voor teveel mensen de zorgen van vandaag de hoop op een beter morgen overschaduwen, neemt de verdeeldheid toe en de bereidheid naar elkaar om te zien af. Dat vormt een voedingsbodem voor krachten die handelen in toekomstangst en pessimisme en daarmee speel je Poetin in de kaart, die met hybride oorlogsvoering al jaren probeert de solidariteit in Europa uit te hollen.

Maar onze opgave stopt niet bij investeringen in onze krijgsmacht en het versterken van onze verzorgingsstaat. Nu autocraten de strijd zijn aangegaan met de democratie, nu zij handenwrijvend toekijken hoe extreme partijen hier de aanval openen op onze kernwaarden, zullen echte democraten zich moeten verenigen. Ook binnen de Europese Unie en ook binnen onze eigen landsgrenzen, waar de strijd tussen democratie en autocratie door ‘eigen volk eerst’ of ‘Nederland weer op 1’-nationalisten keer op keer wordt opgestookt.

Autocraten geloven dat het ons ontbreekt aan de bereidheid ons te verzetten tegen hun politiek van macht boven recht. Het is aan democraten om het tegendeel te bewijzen

Één ding is zeker: de autocraten geloven dat het ons ontbreekt aan de bereidheid ons te verzetten tegen hun politiek van macht boven recht. Het is aan democraten om het tegendeel te bewijzen. Want onze democratie kan, zoals Timothy Snyder terecht beschrijft in zijn prachtige boek Over vrijheid, niet in stand worden gehouden door figuren wier eerste prioriteit het is om haar van binnenuit stapsgewijs te slopen zodat ze aan de macht kunnen blijven.

Daarom mag er geen twijfel bestaan over waar de loyaliteit ligt van diegenen die zeggen de democratie te koesteren. Democraten die zich niet volledig committeren aan onze democratie en rechtsstaat, of erger: die denken dat het rendeert om de anti-democraten van de extreme partijen achterna te hollen, die spelen Russische roulette met de toekomst van onze democratie. Daarmee zetten zij onze internationale veiligheid op het spel, want extreme partijen hebben keer op keer laten zien in de strijd tussen autocratie en democratie de kant van de autocraten te kiezen.

In ons land zit een partij in de regering die geleid wordt door een man die van zijn bewondering voor autocraten nooit een geheim heeft gemaakt. Vier jaar na het neerschieten van MH17 door Russische militairen, waarbij 298 onschuldige mensen het leven lieten waaronder 196 Nederlanders, en drie jaar na de Russische bezetting van de Krim, bracht Wilders nog een bezoek aan Rusland en sprak hij, net als veel van zijn extreme vrienden, bewonderend over Poetins leiderschapsstijl en zei hij dat we ‘als het gaat om patriottisme, nog veel van de Russen kunnen leren.’

Het Russische vriendschapsspeldje waarmee hij zich vol trots in de Doema liet fotograferen heeft hij stilletjes opgeborgen, maar in de Kamer stemmen hij en zijn partij steevast tegen verdere sancties of het opvoeren van de steun aan Oekraïne. De verkiezingswinst van de PVV werd in Russische media gevierd als een overwinning voor het Kremlin. Trump vindt hij een held en hij stond te juichen toen vicepresident J.D. Vance op een veiligheidsconferentie in München enkele maanden geleden frontaal de aanval opende op Europa en zijn steun uitsprak voor het extreemrechtse AfD. Bovendien koestert Wilders een blinde adoratie voor de autocraten Orbán en Netanyahu, die de democratie in hun eigen land de nek aan het omdraaien zijn.

Verantwoordelijkheid

Feit blijft dat Wilders nooit in het centrum van de macht zou zijn beland, als dat hem niet door anderen mogelijk was gemaakt. Dat is in de eerste plaats de verantwoordelijkheid van de VVD, een partij die zegt te staan voor democratie en rechtsstaat, en die zich er altijd op heeft voorgestaan onze internationale veiligheid hoog in het vaandel te dragen. Toen Dilan Yeşilgöz de leiding over de VVD overnam van Mark Rutte, was haar eerste grote politieke stap het breken van de consistente lijn van haar voorganger die sinds 2011 had geweigerd de PVV tot de macht toe te laten, aanvankelijk vooral om redenen van bewezen bestuurlijke onbetrouwbaarheid, maar na de ‘minder Marokkanen’ uitspraak van Wilders ook om principiële redenen.

Wat aanvankelijk toch vooral een bedrijfsongeval leek, bleek later een strategische keuze, omdat de VVD stap voor stap ook meer tegen het extreme gedachtegoed van Wilders ging aanschurken. Terwijl er zich nationaal en internationaal een strijd tussen autocratie en democratie aftekent, terwijl onze internationale veiligheid enorm onder druk staat, besloot de VVD van Yeşilgöz een pact te sluiten met iemand die zich in die strijd loyaal toont aan de autocraten en hun vrienden. Het directe resultaat van haar leiderschap is dat er nu Trump- en Poetinbewonderaars in de Trêveszaal zitten.

De VVD heeft er bewust voor gekozen een verbond aan te gaan met een extreme partij. Het heeft de verdeeldheid in de samenleving aangejaagd, het onderlinge wantrouwen vergroot en het vertrouwen in onze instituties verder ondermijnd. Het resultaat is stilstand, omdat het kabinet Wilders-Yeşilgöz niet in staat is de besluiten te nemen die nu nodig zijn: niet over verhoging van het defensiebudget, niet over langjarige steun aan Oekraïne, niet over Europese samenwerking, niet over modernisering en verduurzaming van onze economie, niet over het oplossen van de stikstofcrisis, niet over het bouwen van woningen. Nederland verdient nu leiderschap op veiligheid, zodat we kunnen beschermen waar we trots op zijn: onze vrijheid, onze democratie en onze verzorgingsstaat.

Ze heeft zelfs het uitdelen van watermeloenen antisemitisch genoemd

Als de stelling klopt dat waar je mee samenwerkt, je mee wordt besmet, dan is het wel in de samenwerking die centrumrechtse partijen in Europa aangaan met de extremen. Dit geldt zeker ook voor de VVD van Yeşilgöz. Ze heeft gepleit vóór het afnemen van de nationaliteit van Nederlanders met een dubbele nationaliteit als zij tegen de Israëlische oorlogsmisdaden protesteren, vóór het inperken van de vrijheid om te demonstreren tegen de overheid, vóór het misbruiken van het staatsnoodrecht om het parlement buitenspel te zetten. Ze heeft politieke opponenten valselijk geprobeerd de mond te snoeren door zelfs het uitdelen van watermeloenen antisemitisch te noemen.

Ik kan mij de laatste keer dat zij stelling heeft genomen tegen de extreme uitspraken van Wilders niet herinneren. Niet toen hij rechters verdacht maakte. Niet toen hij journalisten afviel. Niet toen hij de positie van de Raad van State in twijfel trok. Niet toen hij op X zijn steun uitsprak voor de geweldplegers die in Katwijk demonstranten belaagden. En overigens ook niet als hij het opneemt voor de extreemrechtse regering Netanyahu, die keer op keer de mensenrechten en het internationaal recht aan de laars lapt. Daar blijft Yeşilgöz consequent de lijn van Wilders volgen.

Stuurloos

Het is ergens hoopgevend dat een paar prominenten binnen de VVD er blijk van geven de koers van Yeşilgöz niet te steunen. Rutte merkte tijdens de Europese verkiezingscampagne nog op dat ‘als de PVV wint, dat goed nieuws is voor het Kremlin’. Oud-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff signaleerde in een interview in Maarten! treffend dat nu de autocraten zich wereldwijd roeren en de antidemocraten verenigd lijken, ‘politici aan de democratische kant van het politieke landschap’ die ‘nieuwe tweedeling [tussen democratie en autocratie]’ moeten ‘erkennen’ en zich ook zullen moeten ‘herschikken’. Zijn uitspraken konden op de openlijke en stille steun rekenen van meer VVD’ers, die heus wel zien dat ze in schril contrast staan met de lijn van hun partij in de Kamer en het kabinet. De grote vraag is nu: als er een strijd gaande is tussen autocratie en democratie, aan welke kant staat dan de VVD van Dilan Yeşilgöz?

Hoe langer de samenwerking Wilders-Yeşilgöz duurt, hoe moeilijker het voor de VVD zal worden te breken met de koers die zij heeft ingezet. Het is sterk de vraag of de architect van dit kabinet, een kabinet dat stuurloos en verdeeld is en niet in staat tot leiderschap nu de internationale veiligheidssituatie daarom vraagt, geloofwaardig een ander pad in kan slaan. Zou er bereidheid zijn bij de top van de VVD te erkennen dat het een historische fout was de ‘brandmuur’ met extreme partijen te slopen? Het is evident dat hiermee een Paard van Troje het centrum van de macht is ingereden, met grote schade aan ons land tot gevolg, al was het alleen maar al door de totale incompetentie die het landsbestuur verlamt op het moment dat we voor historische uitdagingen staan. Hoe langer de VVD wacht met het herstellen van de brandmuur, hoe langer de VVD medeplichtig blijft in een constructie de maatschappelijke verhoudingen steeds verder op scherp stelt, en hoe groter de schade aan ons land en hoe zwakker onze weerbaarheid.

Het kabinet Wilders-Yeşilgöz zit er alleen nog omdat de VVD het laat zitten. Terwijl beide leiders naar elkaar zitten te loeren in afwachting van het moment dat de peilingen gunstig genoeg zijn voor één van hen, om dit kansloze kabinet uit zijn lijden te verlossen, staat ons land stil en worden onze problemen groter. De rest van de wereld staat bepaald niet stil en zal zich van onze politieke en bestuurlijke verlamming niets aantrekken, onze tegenstanders zullen er alleen hun voordeel mee doen, of ze nu in Moskou, Washington of Beijing zitten.

Met het radicaliseren van de VVD wordt het politieke midden steeds leger

In het Nederlandse politieke bestel hebben democratische partijen altijd de verantwoordelijkheid genomen om overeenstemming te vinden en samen de koers van het land uit te zetten. De rol van linkse partijen is altijd geweest om het midden naar links te trekken, maar met het radicaliseren van de VVD wordt het politieke midden steeds leger. Als het afgelopen jaar iets heeft bewezen, dan is het dat deze koers ons land niets dan ellende heeft gebracht. Verharding, verzuring en verdeeldheid leiden tot stilstand en diep maatschappelijk wantrouwen. Het is de allerhoogste tijd dat de VVD zich ontdoet van de omhelzing van Wilders. Alleen dan kan de VVD op geloofwaardige wijze bijdragen aan de veiligheid van ons land, en onze weerbaarheid tegenover de dreiging vanuit Rusland.

Waar we in deze onzekere tijden behoefte aan hebben is politiek leiderschap dat ondubbelzinnig kiest voor de verdediging en versterking van de democratische rechtsstaat, zowel binnenlands als over onze landsgrenzen heen. GroenLinks-PvdA wil met andere democratische partijen het voortouw nemen bij het organiseren van steun voor Oekraïne en het vormgeven van een Europees defensieplan.

We zullen eensgezind moeten laten zien dat echte democraten niet buigen voor de verdeel- en heerspolitiek van autocraten en hun extreme vrienden. Laten we nooit vergeten dat rechtse en linkse democratische partijen die aansluiting met het midden weten te houden of te herstellen, altijd sterker zullen staan dan diegenen die uit electoraal opportunisme vallen voor de verleiding van de samenwerking met extreme partijen die de bewezen capaciteit hebben centrumrechtse partijen naar hun hand te zetten of zelfs op te slokken. Als alle democratische krachten zich daar in voldoende mate rekenschap van geven, is er geen uitdaging zo groot of we kunnen hem aan. Dat moet ons voldoende hoop en vertrouwen geven.

Frans Timmermans is fractievoorzitter van GroenLinks/PvdA in de Tweede Kamer.


https://www.vn.nl/essay-frans-timmermans?srsltid=AfmBOoqMPWyDPc-mDMVoOtPnZd75eTLByJI0IAB2HUferc9rJSGJDXPR

Hamas-veiligheidsdiensten moeten aanval op demonstranten in Gaza stoppen

 



Hamas-veiligheidsdiensten moeten aanval op demonstranten in Gaza stoppen

  • Datum: 

    28 mei 2025

De autoriteiten in de bezette Gazastrook moeten het recht op vreedzaam samenkomen en vrijheid van meningsuiting respecteren en stoppen met het onderdrukken van demonstranten. Dat stelt Amnesty International vandaag.

Amnesty verzamelde bewijzen voor een verontrustend patroon van bedreigingen, intimidatie en pesterijen in de afgelopen twee maanden. Veiligheidsdiensten van Hamas ondervragen en mishandelen mensen die vreedzaam demonstreren. Dit komt bovenop Israëls genocide op de Palestijnen, escalerende bombardementen en massale ontheemding.  

Demonstraties 

Sinds 25 maart organiseerden inwoners van Beit Lahia, een stad in het noorden van de Gazastrook, meerdere demonstraties om een einde te eisen aan de genocide en onwettige ontheemding door Israël. Honderden, zo niet duizenden Palestijnen, kwamen op deze demonstraties af. Demonstranten scandeerden slogans en hielden borden omhoog met kritiek op de door Hamas geleide autoriteiten in Gaza. Hierbij riepen sommige mensen op tot een einde aan het bewind van Hamas. In het vluchtelingenkamp Jabalia, Shuja’iya en Khan Younis vonden kleinere protesten plaats. Daar riepen demonstranten ook leuzen tegen specifieke Hamas-leiders. 

“De Hamas-autoriteiten moeten onmiddellijk stoppen met alle repressieve maatregelen tegen Palestijnen die moedig en openlijk hun afkeer van de praktijken van Hamas in Gaza uiten”, reageert Erika Guevara- Ross van Amnesty International. “Berichten over mishandeling, bedreigingen en ondervragingen zijn zeer zorgwekkend en vormen een ernstige schending van het recht op vrijheid van meningsuiting en dat op  vreedzame vergadering.”

“Het is afschuwelijk en beschamend dat terwijl Palestijnen in Gaza gruweldaden door Israël moeten doorstaan, de Hamas-autoriteiten hun lijden nog verergeren door mensen die simpelweg zeggen ‘we willen leven’ nog meer te bedreigen en te intimideren.” 

Interviews met demonstranten 

Amnesty International sprak met twaalf mensen – tien mannen en twee vrouwen – die meededen aan of protestacties organiseerden. Ook spraken de onderzoekers met familieleden van drie andere demonstranten die zeiden bedreigingen te hebben ontvangen dat hun familie iets zou worden aangedaan als ze zouden blijven demonstreren.

De geïnterviewden beschreven incidenten waarbij demonstranten die demonstreerden zonder formele procedure werden opgeroepen voor verhoor. Zij werden met stokken geslagen en in sommige gevallen bedreigd met de dood. Veel mensen zeiden bang te zijn voor meer onderdrukking. Sommige familieleden van demonstranten vertelden over bedreigingen en geweld tegen hun geliefden. 

“Voor collaborateur uitgemaakt terwijl mijn familie is uitgeroeid” 

Een inwoner van al-Atatra in Beit Lahia, wiens familie vorig jaar bij een Israëlische luchtaanval werd gedood, zei tegen Amnesty International: “We hebben recht op een waardig leven. We zijn gaan demonstreren omdat we een oplossing willen voor ons lijden. Niemand heeft ons opgehitst of gezegd dat we moesten protesteren. Mensen protesteren omdat ze niet kunnen leven, ze willen verandering. De veiligheidstroepen bedreigden en sloegen ons en beschuldigden ons van verraad. Alleen maar omdat we onze stem lieten horen. We zullen blijven protesteren, ongeacht het risico.” 

Dezelfde inwoner werd na een demonstratie op 16 april samen met een paar buurtgenoten door leden van de veiligheidsdiensten van Hamas opgeroepen voor verhoor. Ze werden naar een geïmproviseerd detentiecentrum gebracht. Hier sloegen ongeveer 50 gewapende mannen in burgerkleding hen. 

“Ik werd geslagen op mijn nek, op mijn rug, met houten stokken op mijn nek. Ze schreeuwden tegen me… Ze beschuldigden me ervan een verrader te zijn, een collaborateur van de Mossad [de Israëlische inlichtingendienst]. “ 

“Het was vreselijk om voor collaborateur te worden uitgemaakt, terwijl je familie is uitgeroeid”, zei hij. Hij voegde eraan toe: “De regering in Gaza heeft haar burgers in de steek heeft gelaten. De mensen weten weliswaar dat Israël verantwoordelijk is, maar hebben ook het gevoel dat de Hamas-autoriteiten hun lijden niet ‘zien’.” 

Na bijna vier uur detentie en ondervraging werd hij vrijgelaten en kreeg hij een verbod om nog aan demonstraties deel te nemen.

We willen overleven

Een andere demonstrant zei:“Hier in Beit Lahia zijn we erg gehecht aan ons land… dus toen we werden verdreven, was het alsof iemand ons hele leven van ons afnam. We riepen onze buren en vrienden op om te protesteren na het evacuatiebevel, omdat we bang waren voor een nieuwe verdrijving. Het was een protest tegen de bezetting en ook tegen Hamas. We wilden dat ze naar ons luisterden.” 

Hij zei dat de demonstranten aanvankelijk hadden opgeroepen tot het beëindigen van de genocide door Israël, het instellen van een staakt-het-vuren en het openen van de grensovergangen naar Gaza. Veel mensen begonnen echter tegen Hamas te scanderen omdat “de mensen boos en het zat zijn”. Hij vertelde Amnesty International dat hij meerdere keren was opgeroepen voor verhoor, maar weigerde mee te gaan totdat op 17 april personen die banden hadden met de veiligheidsdiensten van Hamas bij hem thuiskwamen. 

“Ze sloegen me met stokken en sloegen me in mijn gezicht. Het was niet erg hard, ik denk dat het meer een dreigement was. Daarvoor, na een protest, kwam iemand die bij hen hoorde naar me toe en dreigde me in mijn voeten te schieten als ik zou blijven protesteren”, zei hij. 

Tijdens het verhoor werd hij ervan beschuldigd te zijn gerekruteerd door het hoofd van de inlichtingendienst van de Palestijnse autoriteiten in Ramallah en te worden betaald door de Israëlische inlichtingendienst.  

“Het is allemaal onzin”, zei hij. “Ze weten dat het onzin is. Ja, ik voel me verbonden met Fatah [de andere grote Palestijnse politieke partij], maar in Gaza gaat het nu niet om Hamas en Fatah. We willen overleven; we willen leven.” 

Andere inwoners van Beit Lahia zeiden dat de autoriteiten hen bedreigd hadden, maar niet tot fysiek geweld waren overgegaan. 

Amnesty’s oproep 

“De autoriteiten in Gaza moeten vreedzame demonstranten, dissidenten en journalisten hun rechten laten uitoefenen zonder intimidatie, pesterijen of geweld. Het ondervragen van demonstranten moet onmiddellijk stoppen. Diegenen die verantwoordelijk zijn voor geweld of bedreigingen moeten ter verantwoording worden geroepen. De autoriteiten in Gaza moeten de rechten van de mensen in Gaza respecteren en hen beschermen, nu hun voortbestaan op het spel staat”, aldus Erika Guevara-Ross van Amnesty International. 

Achtergrond 

Het recente harde optreden tegen protesten in de bezette Gazastrook vindt plaats tegen de achtergrond van de voortdurende genocide door Israël en een ongekende humanitaire crisis. Op 2 maart stopte Israël de levering van humanitaire hulp en andere onmisbare goederen voor het overleven van burgers volledig. De totale belegering van Gaza duurt nu 77 dagen. Israël versoepelde die belegering onder internationale druk iets, maar onvoldoende. De aanhoudende strenge beperkingen zijn een duidelijke en berekende poging om meer dan twee miljoen burgers collectief te straffen en bij te dragen aan het creëren van levensomstandigheden die leiden tot de fysieke vernietiging van de Palestijnen in Gaza. 

Sinds Hamas in 2007 de macht greep in Gaza en een parallel veiligheids- en wetshandhavingsapparaat oprichtte, heeft de organisatie strenge beperkingen opgelegd aan de vrijheid van vereniging, meningsuiting en vreedzame vergadering. Hamas reageerde met buitensporig geweld op verschillende protestbewegingen, met name in 2019, houdt regelmatig dissidenten vast en martelt ze.  

https://www.amnesty.nl/actueel/hamas-veiligheidsdiensten-moeten-aanval-op-demonstranten-in-gaza-stoppen

Israëli’s en Nederlandse Joden demonstreren tegen het geweld in Gaza: ‘Wij worden ervan beschuldigd Israël te haten en slechte Joden te zijn’

 




Reportage




Israëli’s en Nederlandse Joden demonstreren tegen het geweld in Gaza: ‘Wij worden ervan beschuldigd Israël te haten en slechte Joden te zijn’

Voor de Stopera demonstreerden dinsdagavond Israëli’s en Nederlandse Joden tegen het geweld van Israël in Gaza. Het was een bescheiden protest. Maar het beeld kantelt, klonk het hoopvol. ‘Ook in Israël gaan steeds meer mensen de straat op.’
is nieuwsverslaggever van Het Parool
De groep loopt sinds maart 2024 elke zondag op het Spui stille rondes, maar nu zijn er in andere Europese steden gelijktijdig protesten.
De groep loopt sinds maart 2024 elke zondag op het Spui stille rondes, maar nu zijn er in andere Europese steden gelijktijdig protesten.Rob Poortvliet
Elske Scholte leest elke dag in de Bijbel over Israël en het volk van God. Maar als ze naar de televisie kijkt, ziet ze een heel ander land. Ze heeft slapeloze nachten van het geweld in Gaza. Scholte is christen, maar vindt het ronduit schokkend als ze ziet hoe geloofsgenoten zich kritiekloos achter Israël scharen.
Dinsdagavond heeft ze zich aangesloten bij de demonstratie van Gate48, een platform voor Israëli’s die in Nederland wonen en zich verzetten tegen de bezetting van de Palestijnse gebieden. Voor de Stopera roepen ze de regering van Nederland op het associatieverdrag tussen de EU en Israël op te schorten, sancties tegen het land in te stellen en een volledig militair embargo.
Ruim vijftig mensen hebben zich verzameld op het plein voor het Amsterdamse stadhuis. Ze lopen stille rondes, zoals ze dat al vanaf maart 2024 elke zondag doen op het Spui. Deze keer maakt het protest deel uit van een gecoördineerd protest van Israeli Citizens For International Pressure in steden als Berlijn, Madrid, Milaan, Brussel, Parijs, Kopenhagen en Londen.

In de hoek van antisemitisme

Compromissen sluiten met Israël maakt Nederland en Europa medeplichtig aan misdaden, vinden de demonstranten. Op een spandoek staat geschreven: ‘Israeli’s against Genocide; Justice for Palestine’.
Veel demonstranten zijn het niet, ziet ook organisator Michal Grynbaum. Onder Israëli’s is protesteren tegen Israël nog altijd geen populaire bezigheid. “Israël,” zegt ze, “slaagt er uitstekend in om critici in de hoek van antisemitisme te zetten.”
Het doet haar als kleindochter van een Holocaustoverlever uit Warschau duidelijk pijn. “Wij worden ervan beschuldigd Israël te haten en slechte Joden te zijn. Maar ik denk: laat Israël leren van de Holocaust in plaats van die te misbruiken om de genocide die het zelf pleegt in Gaza goed te praten.”
In een verklaring stelt de organisatie: ‘Hoewel veel Nederlandse en Europese politici hun verontwaardiging hebben uitgesproken en Israël hebben veroordeeld voor de acties in Gaza, moeten deze verklaringen gevolgd worden door daden. Wanneer het internationaal recht zo flagrant wordt geschonden, wanneer hele gemeenschappen ontheemd en uitgehongerd raken, wanneer het massaal doden van burgers wordt gerechtvaardigd als zelfverdediging – ondanks het feit dat het ook de Israëlische bevolking in gevaar brengt – dan is het genoeg met loze woorden! We willen actie!’

Gedesillusioneerd vertrokken

Grynbaum, uit Tel Aviv vertrokken omdat ze niet langer in Israël wilde zijn, wil laten zien dat er onder Israëli’s en Joden in Nederland nog andere stemmen te horen zijn dan die van de supporters van de Israëlische regering. “Ik zie het beeld kantelen,” zegt ze hoopvol. “Ook in Israël gaan steeds meer mensen de straat op.
Even verderop staat Ruthie Pliskin, die Israël 7,5 jaar geleden gedesillusioneerd verliet om aan de Universiteit Leiden te gaan werken als sociaal-psycholoog. “In Israël protesteren leidde tot niets,” zegt ze. “Ik heb mijn hoop gevestigd op internationale druk. Nederland heeft sterke economische en militaire banden met Israël. Het zou enorm helpen als die worden doorgesneden.”
Demonstreren, zegt Elske Scholte, is het enige wat we nog kunnen doen, alvorens zich in de stromende regen aan te sluiten bij de stille omgang voor de Stopera.
Over de auteur: Marcel Wiegman werkt ruim 25 jaar voor Het Parool. In het verleden was hij politiek verslaggever in Amsterdam en Den Haag, tegenwoordig maakt hij vooral interviews en achtergrondverhalen over de stad.