maandag 10 augustus 2026

Hoogleraar: ‘Nee, Nederland voedt de wereld níét. Dus we hoeven ook niet zoveel veevoer te importeren’

 




Hoogleraar Imke de Boer: ‘waarheid is dat Nederland netto een importeur is van veevoer en voedsel’.Bron Foto Koen Verheijdenm

Hoogleraar: ‘Nee, Nederland voedt de wereld níét. Dus we hoeven ook niet zoveel veevoer te importeren’

Als Nederland geen veevoer meer importeert, daalt de uitstoot van stikstof met 45 procent. Als we daarbij ook nog eens het dieet aanpassen en gaan eten volgens de richtlijnen van de schijf van vijf, heeft een nog groter effect, berekende de Wageningen Universiteit. ‘Het is beter voor jou en ook voor de planeet’, zegt hoogleraar Imke de Boer.
Dit artikel is geschreven door
redacteur landbouw en voeding
Met regelmaat is te horen en te lezen dat de Nederlandse boeren de wereld voeden. Hoogleraar Imke de Boer van de universiteit van Wageningen bestudeerde die stelling met een groep andere onderzoekers. Uit hun verslag, dat in juni werd gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Nature Food, blijkt dat die niet klopt., opent in nieuw tabblad
Het is belangrijk dat te beseffen, zegt zij. Het idee dat Nederland de wereld voedt, is namelijk vaak een argument om de landbouw te laten zoals hij is. “Nu we weten dat dit frame niet klopt, is die barrière voor een noodzakelijke verandering van de landbouw weg”, zegt de hoogleraar ontwerp van duurzame voedselsystemen.
Waarom is de Nederlandse export niet van belang voor het voeden van de wereld?
“De waarheid is dat Nederland netto een importeur is van veevoer en voedsel. Voor de productie van voedsel in Nederland gebruiken wij 1,6 miljoen hectare grond. Om die productie te realiseren, hebben we in het buitenland drie keer zoveel grond nodig, 4,7 miljoen hectare.
“Dat de Nederlandse agrarische industrie een grote exporteur is, weet iedereen. Dat kan de agrarische sector alleen maar doen omdat er ook een hele hoge import is van veevoer en voedsel. De import van eiwitten in de vorm van veevoer en voedsel is veel hoger dan de export van eiwitten in de vorm van melk, vlees of andere agrarische producten. Nederland is dus netto een importeur en geen exporteur.”
Nederland is importeur zegt u, maar ondertussen verdient Nederland wel geld aan agrarische export.
“Wij bekijken de import en export niet vanuit de economie, maar vanuit ecologisch perspectief. Anderen deden eerder onderzoek naar de financiële component. Het economisch voordeel valt nogal tegen. Accountant Deloitte rekende uit dat de lasten van de Nederlandse landbouw hoger zijn dan de baten als je de maatschappelijke kosten meerekent, zoals emissies van methaan en stikstof en het verlies aan biodiversiteit.
Wat is het effect als Nederland geen veevoer en voedsel importeert? Is er dan nog ruimte voor export?
“Dan blijkt dat we alle land dat al bij de landbouw in gebruik is nodig hebben om genoeg eten kunnen produceren voor de Nederlandse bevolking. Dan gaan we ervan uit dat we blijven eten wat we nu eten. Er is geen ruimte voor bijvoorbeeld meer natuur.
“Dit is natuurlijk een theoretische berekening, want in de praktijk is Nederland geen eiland en is er handel met het buitenland. Het maakt wel duidelijk wat de kracht is van de Nederlandse bodem en dat is handig om te bepalen waar het naartoe moet met de landbouw. Wat kunnen wij op onze 1,6 miljoen hectare produceren?
“In de realiteit zullen wij producten importeren die wij zelf niet makkelijk kunnen telen, maar wel graag willen hebben, zoals koffie en cacao, bananen en citrusvruchten. Wat we blijven exporteren, zijn bijvoorbeeld pootaardappelen en zaden. Daar is Nederland goed in. Verder kunnen we kennis blijven exporteren, in toenemende mate over duurzame landbouw.
Quote van Hoogleraar Imke de Boer .
‘Stel dat we iets meer plantaardig en iets minder vlees gaan eten, zoals de schijf van vijf tot voor kort adviseerde, dan hebben we 60 procent nodig van de huidige land’
Bron 
Foto Koen Verheijde
“We hebben niet alleen gekeken naar de mogelijkheden als we blijven eten wat we nu eten, maar ook naar wat er gebeurt als we het dieet een klein beetje bijstellen. Stel dat we iets meer plantaardig en iets minder vlees gaan eten, zoals de schijf van vijf tot voor kort adviseerde (zie kader, red.), dan hebben we 60 procent nodig van de huidige land.
“Ons schijf-van-vijfscenario is geen revolutionaire verandering. Toch kunnen we op die manier 40 procent van het boerenland vrijmaken om gewassen te telen of veeteelt te bedrijven waarvan we de producten kunnen exporteren. Dan zouden we, naast de eigen bevolking, nog eens 10 miljoen mensen kunnen voeden volgens de schijf van vijf. We zouden de vrijgekomen hectares echter ook kunnen gebruiken om duurzame grondstoffen te telen voor kleding of voor de bouw. Misschien is het beter om hout uit Scandinavië te halen, maar het is nuttig om te weten wat de mogelijkheden zijn.”
Ik lees in uw onderzoek dat u ook een variant hebt onderzocht waarbij het dieet verandert naar veel plantaardig en weinig vlees en zuivel. Als je kijkt naar hoeveel hectares er nodig zijn, is dat het meest efficiënt.
“Dat klopt. Dan eet je grotendeels peulvruchten om te voorzien in de behoeften aan eiwitten. Maar is dat haalbaar? De schijf van vijf ligt toch dichter bij wat we nu aan het doen zijn. Laten we stap voor stap gezonder en meer plantaardig gaan eten. De schrijf van vijf heeft niet alleen ecologische voordelen, zoals wij laten zien. Ze is opgesteld door het Voedingscentrum vanuit een oogpunt van integrale gezondheid. Het is dus beter voor jou en ook voor de planeet.”
Wat betekent dit praktisch?
“Er wordt vaak gezegd dat de productie van de Nederlandse landbouw, met veel vee, op peil moet blijven om niet alleen de Nederlandse bevolking maar ook andere delen van de wereld aan voedsel te helpen. Uit onze studie blijkt dat Nederland niet direct bijdraagt aan voedselvoorziening in de wereld.
“Er bestaan verschillende ideeën over de toekomst van de landbouw. Die hebben wij eerder onderzocht en dan blijkt dat iedereen het over 80 procent van de oplossingen wel in grote lijnen eens. Dat is fijn. Dan gaat het over de gezonde bodem, zo min mogelijk pesticiden en een goed inkomen voor de boer. Toch zijn er verschillen als het gaat over voedselzekerheid.
“De ene groep gebruikt politieke spanningen in de wereld als argument om de voedselproductie zoals wij die nu kennen te handhaven. Het wordt een veiligheidsthema.
“Er is ook een groep die vindt dat de productie moet veranderen, dat bijvoorbeeld de veehouderij in balans moet worden gebracht met de grond die daarvoor nodig is. Dat betekent geen veevoer importeren en zelf veevoer verbouwen, zodat een boer de mest op eigen grond of grond in de regio kwijt kan. Er is minder veevoer en dus ook minder vee. Zo kan je de kringloop beter sluiten.
Quote van Hoogleraar Imke de Boer .
‘Met het argument van voedselzekerheid zijn veel plannen, zoals halvering van het gebruik van bestrijdingsmiddelen, afgezwakt – ook in Nederland’
“Onderzoek van collega’s laat zien dat de groep die pleit voor voedselzekerheid de verduurzaming van de landbouw frustreert. Dat gebeurt ook in Europees verband. Met het argument van voedselzekerheid zijn veel plannen, zoals halvering van het gebruik van bestrijdingsmiddelen, afgezwakt. Ook in Nederland worden om die reden maatregelen om de landbouw duurzamer te maken afgezwakt.
“Om de discussie wat meer gefundeerd te kunnen voeren hebben we dit onderzoek gedaan. Wij laten zien dat de Nederlandse landbouw de wereld niet voedt en dat het dus heel goed mogelijk is om minder of geen veevoer te importeren en dat wij in dat geval de eigen bevolking nog steeds kunnen voeden. Als we volgens de schijf van vijf eten kunnen we zelfs blijven exporteren. Onze modelstudie is niet bedoeld als een voorspelling van de werkelijkheid. Het is een denkoefening, om van te leren.”
Eerder zei u dat stoppen met de import van veevoer ecologische voordelen heeft. Welke?
“Geen enkel ander Europees land heeft zoveel vee per hectare als Nederland. Als we geen veevoer meer importeren en minder vee houden, lossen we ook de eeuwigdurende discussie over stikstof op. Zelfs als we blijven eten zoals we dat nu doen, daalt de uitstoot van stikstof met 45 procent. Dat is precies wat het kabinet voorstelt. Als we nog een stapje verder zetten en gaan eten volgens de schijf van vijf, daalt de stikstofuitstoot met 64 procent. Het biedt ook mogelijkheden voor onder meer schoner oppervlaktewater en meer biodiversiteit.”
Kiest u als wetenschapper niet te veel partij in deze gevoelige discussie?
“Ik heb nooit als doel om te zeggen dat iemand goed of fout zit, maar ik wil wel feiten aandragen en bijdragen aan vergroening van ons voedselsysteem. Je kunt op basis van ons onderzoek zeggen: als je meer voedselzekerheid wil, moeten we meer plantaardig gaan eten.”
Wordt voedsel duurder als we meer het dieet van de schijf van vijf gaan eten?
“Plantaardig eten hoeft niet duurder te zijn dan het eten van vlees of zuivel. Zeker wanneer ook de maatschappelijke kosten van de productie van voedsel in de prijs worden meegenomen, zoals de milieubelasting of dierenleed. Daarnaast denk ik dat mensen de eerlijke prijs voor voedsel wel willen betalen. Vooral als er een goede verbinding is tussen de boer en de consument, als zichtbaar is wat een boer allemaal moet doen om duurzaam voedsel te produceren. Als niet iedereen dat kan betalen, moeten we iets doen aan ons sociaal-economische systeem. We kunnen niet voedsel blijven produceren op een vervuilende en dieronvriendelijke manier omdat voeding goedkoop moet zijn.”
Gepost door op Geen opmerkingen:

donderdag 6 augustus 2026

‘They slammed their M16s against his skull’: inside the film about Amy Goodman’s fearless reporting

 



Interview

‘They slammed their M16s against his skull’: inside the film about Amy Goodman’s fearless reporting

As Steal This Story, Please! charts her astonishing reports on everything from climate summits to earthquakes to massacres, Goodman talks about dissent, censorship – and her ‘magic moments’

‘I consider an exclusive a failure,” Amy Goodman says. It is not a typical observation for a journalist to make, but it is the approach at the heart of a documentary about her career, Steal This Story, Please! If an article, item, narrative or interview is significant enough “it should be shared around the world,” she insists.

This time, however, her goal is not to share a particular news story, but rather an entire professional philosophy. To do so, Goodman had to let “two Oscar-nominated stalkers into my life” in an effort to “spread the word about this critical form of independent journalism” that she has practised over four decades.

When the US invaded Iraq, news anchors would go inside military jets and show what it was like to hit their buttons

In an era of the behemothisation of American news, endless mergers and mega-mergers, Goodman, 69, has successfully operated off-road, working first in community radio, then creating New York based Democracy Now!, an hour-long daily news broadcast aired online and on public stations in the US, Canada and around the world.

A core idea, she explains ahead of a series of screenings and appearances in the UK, is that “when we cover war, we’re not brought to you by the weapons manufacturers; or when we cover the climate catastrophe, we’re not brought to you by the oil, gas or coal companies”. Paid for by viewer donations, Democracy Now! does not accept advertising, sponsorship or government grants.

‘Being at the target end is our job as journalists’ … Goodman being arrested while covering the Republican National Convention in 2008. Photograph: Courtesy Rick Rowley/Democracy Now!

The documentary wastes no time in underscoring Goodman’s tenacity. Directed and produced by Tia Lessin and Carl Deal, it begins by following Goodman as she follows P Wells Griffith III, then Donald Trump’s climate adviser, at the Cop climate summit in Katowice, Poland. Griffith, who had no meaningful prior experience in the energy industry, went to the 2018 summit to praise the virtue of mining coal.

“Can you tell us what you think about President Trump saying climate change is a Chinese hoax?” Goodman begins, microphone ahead, camera behind, the pursuit beginning. Griffith, it turns out, does not want to talk. Instead he complains lamely of harassment, and climbs several floors just so he can hide from Goodman in the US delegation suite.

Outside, the door having been closed in her face, the failure to engage telling the story, a breathless Goodman tries to summarise. Except that, too, is a little much. Goodman pauses, smiles, turns her head to one side and says: “Actually, I have to take my breath.” It is an ideal counterpoint, the gentlest reminder that chasing any story requires effort; to the top of conference centres and beyond.

Democracy Now! has just celebrated 30 years with an event at the liberal Riverside Church, in Morningside Heights, New York, where political activist Angela Davis talked about “the importance of dissent” while Michael Stipe, Patti Smith, and Bruce Springsteen all sang. But the church was also where, Goodman emphasised, Martin Luther King spoke out against the Vietnam war, in April 1967.

“He said that the US is the greatest purveyor of violence on earth, and he was excoriated for the speech by the corporate media. I think it was Life magazine that said he had done a disservice to his cause, his country and his people, but he just doubled down and he said, ‘You have to connect these three pillars: militarism, materialism and racism’,” Goodman says.

The documentary, part fly-on-the-wall, part interview, part archive, takes viewers through the full arc of Goodman’s career from the 1980s with contributions from key collaborators, including Democracy Now!’s co-host Juan González. It is a remarkably consistent body of work, underpinned by the idea that events can only be properly understood if you “talk to people at the target end” – whose voices are easily forgotten or discarded by the vast US news networks.

“I remember when the US invaded Iraq [in 2003], the mass protests that rocked the planet, millions of people saying no,” Goodman says. “But I remember the network reporters and the hosts, the anchors, would go into a military jet and show people what it was like to be hitting the buttons. Or they would go into a tank and show what it was like to be steering it. Our job is to be at the target end: how does it feel when that button is hit? That’s our job as journalists.”

The approach was not without risk. Thirty-five years ago, Goodman travelled to East Timor in southeast Asia, then in the midst of a brutal occupation by Indonesia that had seen more than 100,000 people already killed. Despite the level of human suffering, it was not a well-covered story then, but Goodman and another American journalist, Allan Nairn, had arrived, hoping to follow a visit from a UN delegation.

It was 12 November 1991. Goodman and Nairn had gone to witness a commemoration mass for Sebastiao Rangel, killed a fortnight earlier by the Indonesian military. Several hundred swarmed into a church in the capital, Dili, then walked to a nearby cemetery, hemmed in by high walls. It had become a public act of defiance by the Timorese, but Goodman thought that while the Indonesian military had committed massacres before, they would not dare do so in front of western journalists.

“I held my microphone up like a flag, Allan put the camera above his head. I slung my tape-recorder, which I’d always hidden, over my shoulder and we walked to the front of the crowd,” Goodman recalls. Shortly after, Indonesian soldiers marched up “10 to 12 abreast” armed with US M16 assault rifles and fired on the crowd “without warning, without hesitation, without provocation”.

‘I can picture all of it. I can feel all of it’ … Goodman and Allan Nairn in 1991, following a massacre of unarmed Timorese civilians by the Indonesian army, East Timor. Photograph: Courtesy of Democracy Now!

She cannot forget what happened next. “The first to go down was this little boy behind us who had his hands up in the V sign. ‘Viva East Timor,’ they shouted. ‘Viva independence! Viva Sebastiao!’” Goodman and Nairn were not shot but they were attacked and beaten with boots and rifle butts. Nairn threw himself on top of Goodman to protect her, and the soldiers “took their US M16s like baseball bats and slammed them against his skull until they fractured it” before finally relenting.

It was a defining moment, perhaps the ultimate justification for reporters bearing witness. Indonesian soldiers killed 271 protesters that day at the Santa Cruz cemetery. Goodman and Nairn survived because they were from the US, managing to get a flight out of the country. Though their equipment was seized, they were able to recount what happened in interviews and in a press conference in the following days, and their story was stolen by the world’s media.

“I mean, even just telling you right now, I can picture all of it. I can feel all of it,” she says. After the massacre, she and Nairn and dozens of Timorese piled into a Red Cross van and “drove like that as a human mass” to a hospital. There “the doctors and nurses started to cry when they saw us,” not because they were more badly hurt than the Timorese, but because, Goodman thinks, of what they represented, as westerners – both “the sword and the shield” – suppliers of arms to the Indonesians and people able to spread the truth.

The story of the Dili massacre is at the heart of the documentary and Goodman’s career. Film footage of the massacre, shot secretly by another journalist, Max Stahl, emerged subsequently, and gradually the Indonesian occupation became untenable. A referendum was held in 1999, and 78.5% of people voted for independence. Three years later, Timor-Leste became a country in its own right, and it was the first time that Goodman was able to return.

So was this, the day that Goodman witnessed a massacre, the most consequential story she ever worked on? The reporter demurs. She says that what is important is “covering movements” because “you never know when the magic moment comes” when a seemingly intractable problem, like the occupation of East Timor, is resolved or disappears.

It is a plea, she says, to keep reporting and to keep listening, regardless of the outcome: “I just think whether we’re covering an issue outside our country or in our country, it’s the respect for what people do every day and making sure that they can be heard, that they can describe their own stories. That is what gives dignity, whether they win or lose.”

Gepost door op Geen opmerkingen:
Abonneren op: Posts (Atom)