De komst van extreemrechtse FvD-kandidaten hoeft niet te verbazen
Afgelopen week werd bekend dat op de FvD-lijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen meerdere kandidaten staan met extreemrechtse connecties. In NRC en de Volkskrant konden we lezen dat een aantal kandidaten betrokken is geweest bij Erkenbrand, de Geuzenbond, de Nederlandse Volksunie, Pegida en Voorpost. De grote vraag is: hoe verrassend is dit nou eigenlijk? Feit is dat betrokkenen bij dit soort organisaties eerder nooit op kandidatenlijsten van Forum stonden.
Laten we drie redenen doorlopen waarom het niet hoeft te verbazen dat FvD nu deze stap zet.
1. Extremisme toestaan
Velen lijken vergeten dat extremisme al heel lang bij FvD is toegestaan. We moeten daarvoor vijf jaar terug in de tijd, toen er in een appgroep van jongerenorganisatie JFvD antisemitische berichten werden gedeeld. Toen dat naar buiten kwam, was er veel ophef, maar er leek nog wel wat aan te doen. Mensen kunnen bijvoorbeeld misstappen maken en hun excuses aanbieden, of de partij kan besluiten dat deze personen zulke extreme standpunten hebben dat ze geroyeerd moeten worden.
Er gebeurde echter niets. De vele politici die naar JA21 vertrokken deden dat niet alleen omdat er antisemitisme was geconstateerd, maar vooral omdat er bij FvD geen corrigerende mechanismen bestonden. Baudet liet de jongeren begaan en weigerde in te grijpen. Dat JFvD een broeinest van extremisme was, was voor velen toen al langer duidelijk. Het mocht gewoon. Jaren later zijn er ‘opeens’ kandidaten met overduidelijke extreemrechtse connecties, maar er is eigenlijk niets nieuws onder de zon.
2. De lange termijn
Er liepen destijds tientallen FvD-politici weg: de Europarlementariërs, het grootste deel van de Eerste Kamerfractie en grote delen van de fracties in de provincies. Er bleef minder dan de helft van Forum over. Niet veel later splitste ook Wybren van Haga zich af. Dat was naar eigen zeggen omdat FvD niet geïnteresseerd was in echte verandering maar alleen in het maken van ophef. Er vertrokken wat FvD-politici met hem. Ook recenter vertrokken er af en toe gekozen FvD’ers op lokaal niveau.
Uit deze geschiedenis kan men maar één conclusie trekken: de visie van de grote leider is niet afhankelijk van de steun van de mensen in zijn partij. Thierry Baudet is als partijvoorzitter nog steeds de baas. Hij doet het allemaal voor de lange termijn. Als we zo kijken, maakt het helemaal niet uit hoeveel ophef er is en of peilingen eventueel naar beneden gaan: Baudet houdt gewoon vast aan zijn koers. Daar past extremisme in, zelfs als het op korte termijn zetels zou kosten.
3. Een lange mars
Dit alles kan niet zonder het derde element, namelijk dat Forum nadrukkelijk een brede maatschappelijke beweging wil zijn en niet alleen een politieke. In 2018 hoorden we Baudet al praten over ‘een lange mars door de instituties’. Hij bedoelde te zeggen dat veel publieke instellingen worden bevolkt door linkse mensen en dat die door mensen van zijn eigen stroming moeten worden vervangen. Met andere woorden: FvD’ers moeten zich maatschappelijk op veel plaatsen gaan roeren.
Dit is dus een beweging die extremisme toestaat en naar de lange termijn kijkt, niet naar hoe de peilingen er vandaag voor staan. We hebben de afgelopen jaren allerlei voorbeelden van die maatschappelijke beweging gezien. Soms heeft deze een commerciële achtergrond, zoals het starten van een maaltijdboxenbedrijf en een commerciële uitgeverij, soms is de achtergrond puur ideologisch, zoals het starten van eigen basisscholen. De app voor FvD-leden is een mix van commercie en ideologie.
Ook internationaal wil Forum de beweging verder ontwikkelen. Er kwam een Europese alliantie van extreemrechtse partijen onder leiding van de AfD, een partij die door de Duitse autoriteiten officieel met dat label wordt geclassificeerd. Forum wilde ook voet aan de grond krijgen in Vlaanderen. In Nederland begon een lokale FvD-kandidaat een studentenpartij die Forum-achtige standpunten in universitaire medezeggenschapsraden vertolkt. Zo gaat het maar door.
Nieuwe connecties
Je hoeft maar een klein beetje verder te denken en je ziet het verband met de omstreden kandidaten die nu op de lijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen staan. Niet iedereen lijkt dit te zien. Critici zeggen al snel dat alle FvD-kandidaten één pot nat zijn. Op zichzelf is dat juist. Je kunt je afvragen of er veel verschil is tussen FvD’ers die lid zijn van Voorpost, en partijleden die dat niet zijn, maar het wel oké vinden om met een Voorpost-lid op dezelfde kandidatenlijst te staan.
Je kunt het belang van deze extreemrechtse organisaties natuurlijk ook relativeren. Het is niet gemakkelijk informatie te vinden over de aanhang ervan, maar de samenvatting is dat die marginaal is. Bij Pegida is een handjevol mensen actief, bij de NVU hield met in 2023 een ledencongres met dertien mensen, de Geuzenbond heeft hooguit tientallen leden, Erkenbrand lijkt niet meer actief en Voorpost heeft wellicht enkele honderden leden, maar dat valt sowieso in het niet bij Forum.
Waarom ons dan druk maken over FvD-kandidaten die bij deze extreemrechtse organisaties actief waren? Dat is betrekkelijk eenvoudig: het is een overduidelijke poging om nieuwe doelgroepen aan Forum te binden. Vroeger waren NVU-leden niet welkom, nu wel. Dat geldt ook voor de andere rechts-extreme clubs. Die hebben weliswaar weinig leden, maar er is wellicht wel sprake van een bredere groep sympathisanten. Tot dusver stonden ze op afstand van FvD, nu weten ze dat ze met open armen worden ontvangen.
Zo wordt de extreemrechtse beweging wellicht weer een beetje groter.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten
Opmerking: Alleen leden van deze blog kunnen een reactie posten.